Επικοινωνία: 2106721431

Υψηλάντου 36, Νέο Ψυχικό 15451, Αθήνα   Δείτε τον χάρτη

Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και διατροφή


Πολυκυστικές ωοθήκες

Το σύνδρομο των πολυλυστικών ωοθηκών είναι η πιο κοινή ορμονική διαταραχή των γυναικών από την ηλικία της εφηβείας μέχρι την εμμηνόπαυση.  Στη φλοιώδη ουσία των ωοθηκών περιέχονται τα ωοθυλάκια σε διαφορετικές φάσεις ωριμάνσεως μέσα στα οποία βρίσκονται τα ωοκύτταρα και τα ωχρά σωμάτια (θήλεις γαμέτες). Κάθε μήνα, οι ωοθήκες ωριμάζουν και απελευθερώνουν ένα ωάριο και παράγουν κυρίως τις ορμόνες του φύλου των θηλέων ατόμων, οιστρογόνα και λίγα ανδρογόνα, ανασταλτίνης και ρελαξίνης. Τα ωοθυλάκια μετά την ωρίμανσή τους είτε οδηγούν στην παραγωγή ωαρίων είτε υποστρέφουν και εκφυλίζονται.  Τα εκφυλισμένα ωοθυλάκια όταν παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα ονομάζονται κυστικά και όταν το μέγεθός τους  ξεπερνά τα 3 εκατοστά ονομάζονται ωοθυλακικές κύστεις.  Στην περίπτωση που υπάρχουν πολλές υπάρχει το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

    Η αιτιολογία εμφάνισης αυτού του συνδρόμου δεν είναι γνωστή ωστόσο έρευνες καταδεικνύουν τα παρακάτω:

  • Υψηλά επίπεδα ινσουλίνης  από το πάνκρεας προκαλώντας αυξημένη παραγωγή τεστοστερόνης
  •  Υψηλά επίπεδα ωχρινοτρόπου ορμόνης προκαλώντας αυξημένη παραγωγή τεστοστερόνης λόγω εσφαλμένου σήματος της υπόφυσης του εγκεφάλου
  •  Η παχυσαρκία που συνοδεύεται με αντίσταση στην ινσουλίνη
  •   Γενετικοί παράγοντες
  •   Υπερέκθεση της μήτρας σε ανδρογόνες ορμόνες
  •  Μεγάλη περίοδος ανορεξίας και έμμετου
  •   Περιβαλλοντική μόλυνση με χημικά
  •  Κάποια χρόνια λοίμωξη

 

 

ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

    Κάποια από τα κυριότερα συμπτώματα που εμφανίζονται είναι : κύστες στις ωοθήκες, αμηνόρροια ή λίγες περίοδοι έμμηνου ρύσης, πόνος στην πυελική περιοχή, ακμή, τριχοφυΐα σε πρόσωπο και σώμα, αλλωπεκία, λιπαρό δέρμα, πιτυρίδα, εναλλαγές διάθεσης, άπνοια, κόπωση, πρόσληψη βάρους ή αδυναμία απώλειας,σκουρόχρωμα σημάδια πίσω από το λαιμό αλλά και σε άλλα σημεία, πρόβλημα γονιμότητας, συχνές αποβολές, υψηλά επίπεδα ινσουλίνης ή ινσουλινοαντοχή, υψηλά επίπεδα χοληστερίνης, υπέρταση, προβλήματα θυρεοειδούς, καρκίνος ενδομητρίου, στεφανιαία καρδιακή νόσος.  

    Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών είναι μία  μεταβολική διαταραχή.  Οι ερευνητές πλέον κατανοούν τον σημαντικό ρόλο της διατροφής στην αντιμετώπιση του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών. Πολυ σημαντική είναι η διατροφική θεραπευτική προσέγγιση του συνδρόμου, επειδή πολλές φορές το σύνδρομο συνυπάρχει με παχυσαρκία. Με τη ρυθμιση του σωματικού βάρους μπορούν να περιοριστούν είτε να εξαλειφθούν συμπτώματα του συνδρόμου, όπως για παράδειγμα  τρυχοφυία και ακμή μέσω διατροφικής ρύθμισης των επιπέδων της ινσουλίνης, άρα και των επιπέδων της τεστοστερόνης. Παράλληλα διαπιστώνεται ορθότερη λειτουργία των ωοθηκών, αυξάνοντας τις πιθανότητες για μία επιτυχυμένη εγκυμοσύνη.   

Διατροφικη προσέγγιση

  Το πρώτο βήμα πρέπει να είναι η αποτοξίνωση του οργανισμού.  Η εξωτερική αποτοξίνωση περιλαμβάνει την αποφυγή χημικών όπως σπρέι.  Εσωτερικά, συστήνονται τα βιολογικά προϊόντα που δεν περιέχουν φυτοφάρμακα.  Έτσι ενισχύεται το ανοσοποιητικό σύστημα που είναι απαραίτητο για μια υγιή εγκυμοσύνη.  Παραδείγματα επικύνδυνων τροφών είναι:

                  1-γάλα, κοτόπουλο λόγω προσθήκης ορμονών (οιστρογόνων) που έχουν σαν αποτέλεσμα την περεταίρω μείωσης της προγεστερόνης που παρατηρείται στο σύνδρομο αυτό.

                  2-μαρούλι, σπανάκι, σταφύλια, αχλάδια, κεράσια, φράουλες, νεκταρίνια, σέλινο, μήλα, ροδάκινα έχουν τα περισσότερα φυτοφάρμακα.

      Έτσι λοιπόν βλέπουμε την απαραίτητη χρήση βιολογικών προιόντων αλλά και την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών εντός εποχής που είναι σίγουρα λιγότερο επιβαρυμένα από χημικά.    

  Η διατροφή θα πρέπει να είναι μειωμένη σε θερμίδες για την απώλειας βάρους και γενικά θα πρέπει να αποτελείται:

1    20% των θερμίδων πρωτεΐνη χωρίς λιπαρά (κορεσμένα).  Η πρωτεΐνη βοηθά τον οργανισμό στην κατασκευή και επιδιόρθωση των ιστών του.  Έτσι παράγονται ένζυμα και ορμόνες και άλλες χρήσιμες ουσίες.  Μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά απαραίτητα για την λειτουργία των μυών και βοηθούν τον οργανισμό να αντιστέκεται σε ασθένειες προσδίδοντας παράλληλα ενέργεια.  Καλές πηγές είναι το φρέσκο κοτόπουλο, το ψάρι, τα όσπρια και τυρί με χαμηλά λιπαρά.

2    50% των θερμίδων καλύπτουν οι υδατάνθρακες.  Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό να προσλαμβάνονται σύνθετοι υδατάνθρακες (όχι απλοί όπως ζάχαρη) και πολλές φυτικές ίνες.  Πρόκειται για τροφές με χαμηλο γλυκαιμικό δείκτη που έχουν σαν αποτέλεσμα τη ρύθμιση της ινσουλίνης καθώς δεν διασπώνται γρήγορα.  Επίσης, οι φυτικές ίνες αποβάλουν τα επιπλέον οιστρογόνα από τον οργανισμό. Παραδείγματα είναι η βρώμη, το μαύρο ψωμί, το μη αποφλοιωμένο ρύζι, τα ωμά λαχανικά όπως μαρούλι αλλά και μπρόκολο, τα φρούτα με τη φλούδα αλλά και τα όσπρια.

3    30% των θερμίδων αποτελούνται από τα λιπαρά.  Αυτά θα πρέπει να είναι κυρίως πολυακόρεστα με έμφαση στα απαραίτητα λιπαρά οξέα (Ω3-Ω6-Ω9).  Τα λιπαρά αυτά βοηθούν ιδιαίτερα στην ρύθμιση της χοληστερίνης, στην ισσοροπημένη παραγωγή ορμονών, στην απώλεια βάρους και στην γενικότερη υγεία του οργανισμού για σύλληψη.  Οι κυριότερες πηγές είναι το ψάρι, ο λιναρόσπορος, το λινέλαιο, τα καρύδια.

Θα πρέπει να περιλαμβάνονται 5 γεύματα ημερησίως, όπου τα 3 είναι κυρίως (πρωϊνό, μεσημεριανό, βραδινό) και τα άλλα δύο απλά (δεκατιανό, απογευματινό).  Το βράδυ σίγουρα πρέπει να έχει λιγότερες θερμίδες καθώς και υδατάνθρακες και λίπη.  Είναι απαραίτητη η ύπαρξη πρωτεΐνης και καλών λιπαρών σε όλα τα γεύματα για να αποφευχθεί η απορρύθμιση της ινσουλίνης.  Μια ημέρα λοιπόν θα μπορούσε να είναι:

                    1ΠΡΩΪΝΟ : ένα φλιτζάνι γάλα(1-2%)+ 2 κουταλιές Quaker+ 5 καρύδια

                    2 ΔΕΚΑΤΙΑΝΟ: ένα μήλο, 5 καρύδια

                    3  ΜΕΣΗΜΕΡΙΑΝΟ: ψάρι ψητό, 2 φλιτζάνια μπρόκολο+ 6 κουταλάκια λάδι

                    4 ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ: ένα φλιτζάνι γιαούρτι (1-2%), 5 καρύδια, 2 δαμάσκηνα

                    5 ΒΡΑΔΙΝΟ: μαρούλι+ ένα κουταλάκι λάδι, 2 ασπράδια αυγών

 

Είναι απαραίτητη η κατανάλωση 5 μερίδων φρούτων και λαχανικών ημερησίως.  Αυτά όχι μόνο παρέχουν τις απαραίτητες βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία αλλά και αρκετές φυτικές ίνες.  Όπως προαναφέρθηκε, οι φυτικές ίνες απορροφούν τα επιπλέον λίπη, τοξίνες και ορμόνες και παράλληλα βοηθούν στην αποφυγή της δυσκοιλιότητας κατά την οποία οι επιπλέον ορμόνες μπορεί να επαναπορροφηθούν.  Εδώ είναι ιδιαίτερα χρήσιμα τα λαχανικά μπρόκολο και λάχανο που βοηθούν στην αποφυγή απορρόφησης τοξικού οιστρογόνου. Στην περίπτωση ταυτόχρονης πρόσληψης φαρμάκων για τη ρύθμιση της περιόδου με τις απαραίτητες βιταμίνες, η θεραπεία παρατείνεται οπότε χρειάζεται συνεργασία και με το γυναικολογο.

 

v  Η καθημερινή άσκηση, ιδιαίτερα η αερόβια όπως περπάτημα, είναι εξίσου απαραίτητη.  Έτσι βελτιώνονται τα επίπεδα ινσουλίνης, αυξάνεται ο μεταβολισμός και βοηθά στην απώλεια επιπλέον βάρους.  Επιπλέον συντελεί στο καλό κυκλοφορικό, στην υγιή πέψη κάι στην διατήρηση του αμυντικού συστήματος.  Τέλος αυξάνει την καλή χοληστερίνη (HDL) και συντελεί στην αποφυγή οστεοπόρωσης.  Πρέπει να σημειωθεί ότι πρόκειται για μέτρια άσκηση περίπου 20 λεπτά την ημέρα.

v  Η αποφυγή καφέ είναι εξίσου απαραίτητη.  Η καφεΐνη αυξάνει τα επίπεδα οιστρογόνων και έτσι συντελεί αρνητικά στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών όπου είναι πιο δύσκολη η σύλληψη.

v  Απαιτείται η πρόσληψη σωστών υγρών.   Είναι απαραίτητα 2 λίτρα νερό την ημέρα.  Οι χυμοί πρέπει να αποφεύγονται καθώς αυξάνουν την γλυκόζη στο αίμα.  Το μαύρο τσάι και η cola περιέχουν επίσης καφεΐνη οπότε και αποκλείονται.  Τέλος, όλα τα αναψυκτικά περιέχουν αλουμίνο που αποτελεί τοξίνη για τον οργανισμό.  Εκτός από νερό συστήνεται το πράσινο τσάι που περιέχει αντιοξειδωτικά τα οποία βοηθούν στην αποτοξίνωση του οργανισμού.

v  Η μείωση του άγχους αν όχι η αποφυγή του είναι πολύ σημαντική.  Αυτό ισχύει γιατί έτσι βοηθάται η ρύθμιση των ορμονών.  Ιδιαίτερα στην περίπτωση ύπαρξης άγχους αυξάνεται μια ορμόνη που λέγεται κορτιζόλη που μαζί με την αύξηση άλλων μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών και στον περιορισμό γονιμότητας.  Τέλος, το άγχος αποδυναμώνει το αμυντικό σύστημα.

v  Το αλκοόλ πρέπει να αποκλειστεί καθώς παράγει επίσης οιστρογόνα που στην περίπτωση του συνδρόμου δεν είναι επιθυμητά.

v  Περιορισμός του αλατιού απαιτείται λόγω κατακάτησης υγρών.  Ιδιαίτερα μια εβδομάδα πριν την περίοδο είναι πολύ σημαντική η μείωση του.  Πρέπει να προσλαμβάνονται μόνο 2,5γρ. την ημέρα δηλαδή μισό κουταλάκι του γλυκού.  Εδώ συμπεριλαμβάνονται και τα τυρίά, αλλαντικά, σάλτσες.

v  Είναι τέλος απαραίτητο να ελεγθούν τυχόν αλλεργίες ή δυσανεξίες σε τρόφιμα για την αποτελεσματική θεραπεία.

 

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΒΟΗΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ.

  •  Τα φυτοοιστρογόνα είναι ουσίες που πειέχονται σε τρόφιμα όπως η σόγια, τα ρεβίθια και οι φακές.  Οι ουσίες αυτές έχουν χημική δομή παρόμοια με αυτή των οιστρογόνων.  Αυτά θεωρούνται οτι αυξάνουν μια πρωτεΐνη στο συκώτι που βοηθά στην απομάκρυνση των επιπλέον επιπέδων ορμονών οιστρογόνων και τεστοστερόνης.
  •  Οι αντιοξειδωτικές βιταμίνεςA (πχ. καρότο), C (πχ μπρόκολο), E(πχ. ηλιέλαιο), ψευδάργυρος(πχ.φασόλια) και σελήνιο (πχ. δημητριακά) βοηθούν στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και απομακρύνουν το οξειδωτικό στρες.  Ο ψευδάργυρος συντελεί στην σωστή δράση πολλών ορμονών, συμπεριλαμβανομένου της ινσουλίνης, λειτουργεί με τις βιταμίνες Α, Ε και στην παραγωγή της θυρεοειδούς ορμόνης και τέλος βοηθά στον έλεγχο της όρεξης.
  •  Η βιταμίνη Dπου παίρνουμε και από την έκθεση στον ήλιο υποστηρίζει την παραγωγή οιστρογόνων.
  • Οι βιταμίνες Β (πχ. όσπρια, δημητριακά) βοηθούν στην μείωση κατακράτησης υγρών,  στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, στη σωστή λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα και μετατρέπουν στο συκώτι όλες τις επικίνδυνες ουσίες σε ακίνδυνες.  Τέλος παρέχουν ενέργεια στον οργανισμό.
  •  Το χρώμιο (πχ. αυγό, σπανάκι) βοηθά στην ρύθμιση του επιπέδου σακχάρου στο αίμα
  •  Το μαγνήσιο (πχ, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, καρύδια) συνδέεται έντονα με την αντίσταση στην ινσουλίνη και έτσι είναι απαραίτητο για την αποφυγή υψηλών επιπέδων σακχάρου.
  •  Το ασβέστιο (πχ. γάλα) μαζί με το μαγνήσιο καθώς και τη βιταμίνη Dβοηθά στην υγιή δομή των οστών, στη βελτίωση του μεταβολισμού και στη σωστή λειτουργία της ινσουλίνης.
  •  Τα απαραίτητα λιπαρά οξέα Ω3, Ω6 (κύριες πηγές λινέλαιο και ψάρι) παίζουν ρόλο στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού και στην ρύθμιση χοληστερίνης.
  •  Η λυγαριά είναι ένα βότανο που βοηθά στην σωστή λειτουργία της υπόφυσης όπου παράγεται η ωχρινοτρόπος ορμόνη.

 

     Καταλήγοντας, βγαίνει το συμπέρασμα οτι η διατροφή παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών.  Η πρόσληψη συμπληρωμάτων διατροφής πρέπει να γίνεται υπό την εποπτεία γιατρού και διαιτολόγου.

                                                                  

 

26/9/2010 ηλεκτρονικό περιοδικό ‘www.dromostherapeia.gr’