Επικοινωνία: 2106721431

Υψηλάντου 36, Νέο Ψυχικό 15451, Αθήνα   Δείτε τον χάρτη

Αντιμετώπιση αναιμίας με την διατροφή


           ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΙΜΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

    Η αναιμία είναι μια κατάσταση που δημιουργείται όταν λείπουν από το αίμα αρκετά υγιή ερυθρά κύτταρα ή αιμογλοβίνη.  Η τελευταία, που είναι το κύριο μέρος των ερυθροκυττάρων, είναι αυτή που μεταφέρει το οξυγόνο σε όλα τα κύτταρα του οργανισμού.  Υπάρχουν πάνω από 400 τύποι αναιμίας που διαχωρίζονται σε τρείς μεγάλες ομάδες꞉

Α) Αναιμία που οφείλεται σε απώλεια αίματος

    Οφείλεται σε γαστρεντερικά προβλήματα όπως έλκη, αιμορροίδες, γαστιτιδα, καρκίνος.  Ακόμη, μπορεί να προκληθεί από φάρμακα μη στεροειδή, αντιπηκτικά.  Τέλος, υπάρχει στην έμμηνο ρύση και στην εγκυμοσύνη.

 

Β)Αναιμία που οφείλεται στην μειωμένη ή ελαττωματική παραγωγή ερυθροκυττάρων

    Εδώ μιλάμε για την δρεπανοκυτταρική αναιμία όπου το οξυγόνο δεν προλαβαίνει να μεταφερθεί στον οργανισμό λόγω γενετικού προβλήματος. Υπάρχει η σιδηροπενική αναιμία όπου υπάρχει λόγω έλλειψης επαρκούς σιδήρου (διατροφή, βρέφη, παιδιά, χορτοφάγοι, εγκυμονούσες, νόσος Chron, φάρμακα).

    Επίσης, σε αυτήν την ομάδα συγκαταλέγεται και η αναιμία από έλλειψη βιταμινών Β12 και Φυλικού οξέος(διατροφή, μεγαλοβλαστική αναιμία, νόσος Chron, HIV, εγκυμοσύνη, φάρμακα, κατάχρηση αλκοόλ)

 

Γ)Αναιμία που οφείλεται στην καταστροφή ερυθροκυττάρων.

    Σε αυτήν την περίπτωση, τα ερυθροκύτταρα είναι εύθραστα και εμφανίζεται αιμολυτική αναιμία είτε στην γέννα είτε αργότερα. (απλαστική αναιμία, θαλασσαιμία, έκθεση σε μόλυβδο, υπέρταση, νόσο στα νεφρά, υποθυρεοειδισμό, λύκος, διαβήτης, ρευματοειδής αρθρίτιδα, ηλικία και άλλα)

    Συμπτώματα αναιμίας είναι η κόπωση, ταχυκαρδία, κρύα άκρα, εύθραυστα νύχια, τριχόπτωση, πληγές στα χείλια, ευαίσθητη γλώσσα, δυσκολία κατάποσης.  Στην περίπτωση που συνυπάρχουν κάποια από τα παραπάνω, απαιτείται η εξέταση αίματος (γενική και βιοχημική) για να διαπιστωθούν οι υπαίτιοι παράγοντες και να αντιμετωπιστούν κατάλληλα.  Σαφώς, η θεραπεία εξαρτάται από τα αίτια και τον βαθμό επικινδυνότητας της κατάστασης.  Μπορεί να απαιτείται απλά αλλαγή διατροφικών συνηθειών, πρόσληψη συμπληρωμάτων, φάρμακα ή τέλος και επέμβαση.

 

    Στην διατροφική αντιμετώπιση της αναιμίας, διαχωρίζονται οι παρακάτω μέθοδοι αντιμετώπισης ανάλογα με την αιτία ꞉

  • Στην σιδηροπενική αναιμία, εκτός από διατροφικές αλλαγές, συνιστώνται και συμπληρώματα που περιέχουν την δισθενή μορφή του σιδήρου που είναι πιο απορροφήσιμος.  Εδώ πρέπει να σημειωθούν τροφές και φάρμακα που είτε βοηθούν είτε εμποδίζουν την απορρόφηση του σιδήρου.

     Τα φυσιολογικά επίπεδα σιδήρου και φερριτίνης στο αίμα είναι ꞉

Σίδηρος

Άνδρες = 55-160 μg/dl

Γυναίκες = 45-155 μg/dl

Παιδιά = 45-120 μg/dl


Φερριτίνη

Άνδρες: 28-365 μg/L

Γυναίκες: 5-96 μg/L

Γυναίκες: 5-275 μg/L (μετά την εμμηνόπαυση)

Παιδιά: 5-140 μg/L

Αιμοσφαιρίνη

Άνδρες: Πάνω από 14 g/dl

Γυναίκες: Πάνω από 12 g/dl


Οι συνιστώμενες ημερήσιες διαιτητικές προσλήψεις σε σίδηρο είναι ꞉

ΗΛΙΚΙΑ

ΑΝΔΡΑΣ

ΓΥΝΑΙΚΑ

ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

ΘΥΛΑΣΜΟΣ

0-6 μηνών

0.27mg

0.27mg

 

 

7-12 μηνών

11mg

11mg

 

 

1-2 χρονών

7mg

7mg

 

 

4-8 χρονών

10mg

10mg

 

 

9-13 χρονών

8mg

8mg

 

 

14-18 χρονών

11mg

15mg

27mg

10mg

19-50 χρονών

8mg

18mg

27mg

9mg

51+

8mg

8mg

 

 

 

 

ΠΗΓΕΣ ΣΙΔΗΡΟΥ

ΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ ΠΟΥ ΑΥΞΑΝΟΥΝ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ

ΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ ΠΟΥ ΕΜΠΟΔΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ

 Συκώτι, ακτινίδια , αυγό , βρώμη , μοσχάρι, γαλοπούλα, γαρίδες, ζαμπόν , κορν φλεικς , μαρούλι , μπακαλιάρος , αρακάς , κοτόπουλο , ρεβίθια , σαρδέλες, χοιρινό,  σκόρδο σόγια , σπαγγέτι , σπανάκι , τόνος ,φακές , φασόλια, χυλοπίτες , ψωμί άσπρο , πιτυρούχο

Η βιταμίνη C (πχ.μπρόκολο, κουνουπίδι, πορτοκάλι, λεμόνι, ακτινίδιο, πιπεριά,ντομάτα)βοηθά την απορρόφηση του σιδήρου ειδικά στις φυτικές πηγές αυτού.

Φυλικό οξύ(πχ.δημητριακά , μαύρο ψωμί , πατάτες , αρακάς , μπρόκολο, μαρούλι , πορτοκάλι ,  φασόλια , ρεβίθια , αυγό, κοτόπουλο , συκώτι )

Ο ψευδάργυρος (μοσχάρι, κοτόπουλο, ψωμί, αυγό) ο χαλκός (πχ.γάλα, συκώτι, λαχανικά, δημητριακά, κρέας, ψωμί )και το μαγγάνιο (πχ. Λαχανικά, δημητριακά, μπανάνα, σπανάκι)έχουν ανταγωνιστική δράση οπότε πρέπει να λαμβάνονται μαζί με το σίδηρο.

 

Καφές, τσάι, αλκοόλ, ζάχαρη, κακάο

Οι τροφές με φυτικά οξέα (πχ.ολικής άλεσης δημητριακά, τα όσπρια και οι ξηροί καρποί)

Το ασβέστιο (πχ.γαλακτοκομικά)  

Φάρμακα για την μείωση του γαστρικού οξέος ( πχ για έλκος στομάχου, γαστρίτιδα, οισοφαγίτιδα, παλινδρόμηση) εμποδίζουν την απορρόφηση από τις φυτικές πηγές σιδήρου.

Φάρμακα χοληστερίνης

Φάρμακα οστεοπόρωσης

Ο φώσφορος (πχ  αρακάς , αυγό , μοσχάρι, γάλα , γαλοπούλα , γλώσσα, ζαμπόν , κοτόπουλο , κρεμμύδια , μπακαλιάρος , παξιμάδι , σαρδέλες , συκώτι χοιρινό , τόνος , γραβιέρα , φακές, χοιρινό , ψωμί πιτυρούχο) εμποδίζει την απορρόφηση σιδήρου στις φυτικές πηγές

Σόγια: Η πρωτεΐνη της σόγιας μειώνει την απορρόφηση σιδήρου ανεξάρτητα από το φυτικό οξύ.
 Φυτικές ίνες: Τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες μειώνουν την απορρόφηση σιδήρου.

Αυγά. Ο κρόκος του αυγού περιέχει μια πρωτεΐνη η οποία συνδέεται με τον τρισθενή σίδηρο και μειώνει με την σειρά της την απορρόφηση του.

 

v  Ο σίδηρος στις ζωικές τροφές είναι πιο απορροφήσιμος.

v  Οι εγκυμονούσες πρέπει να αποφεύγουν το συκώτι το οποίο είναι πλούσιο σε βιταμίνη Α η οποία μπορεί να βλάψει το έμβρυο.

v  Επειδή οι τροφές με φυτικά οξέα είναι καλό όταν καταναλώνονται να τις συνδυάζονται με τροφές που ενισχύουν την απορρόφηση του σιδήρου.

v  Σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να γίνει τοξικός. Όταν υπάρχει πολύς σίδηρος μειώνονται τα επίπεδα του χαλκού, ο οποίος χρειάζεται για τη χρησιμοποίηση του σιδήρου στα ερυθρά αιμοσφαίρια, για την αποφυγή αναιμίας. Επίσης μπορεί να προκαλέσει έλλειψη βιταμίνης C, αλλά και ψευδαργύρου και φωσφόρου

v  Όταν λαμβάνεται συμπλήρωμα σιδήρου να είναι με άδειο στομάχι και να έχει απόσταση 2 ωρών από το επόμενο γεύμα αλλά και από τα φάρμακα.

v  Η πρόσληψη φαρμάκων θυρεοειδή ή Parkinson’s καθώς και μερικά αντιβιοτικά πρέπει να είναι σε απόσταση 2 ωρών από το σίδηρο γιατί επηρεάζεται η απορρόφησή τους.

v   Χρειάζεται  προσοχή στην υπερκατανάλωση συμπληρωμάτων γιατί μπορεί να προκληθεί κόπωση, διάρροια, ημικρανία, ευερεθιστότητα, καρδιακά προβλήματα και προβλήματα στις αρθρώσεις.

 

 

ü  ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ ΤΡΟΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ꞉

  • Σαλάτες με ξηρούς καρπούς, φρούτα (όπως πορτοκάλι και αβοκάντο)
  • Στις σαλάτες να βάζετε λεμόνι
  • Στα όσπρια να βάζετε πολύ λεμόνι
  • Φακόρυζο, ρεβυθόρυζο
  • Το κρέας και το ψάρι να το τρώτε με σαλάτες όπως (ντοματοσαλάτα που θα έχετε και πιπεριά, σαλάτα λάχανο-καρότο, σαλάτα με μαυρομάτικα φασόλια, μαϊντανό, ντομάτα και πιπεριές, σαλάτα με σπαράγγια, σαλάτα μπρόκολο-κουνουπίδι)
  • Φρούτα με ξηρούς καρπούς (ειδικά φράουλες, αβοκάντο και πορτοκάλια)
  • Γάλα με δημητριακά ολικής αλέσεως τα οποία να είναι αλεσμένα για λιγότερες φυτικές ίνες (εμπλουτισμένα με ξηρούς καρπούς, αποξηραμένα φρούτα )
  • Σπανάκι με ζωικές τροφές
  • Όχι τυρί και αυγό μαζί με λαχανικά και όσπρια
  • Φυτικές πηγές σιδήρου με ζωικές

 

 

 

 

«Προσοχή στην τοξικότητα του σιδήρου που έχει πολλές παρενέργειες μέχρι και θάνατο.

 

 

  • Στην  αναιμία λόγω έλλειψης βιταμίνης Β12 και Β9

Υπάρχουν 2 είδη

1)Κακοήθης αναιμία που προέρχεται από οργανικούς παράγοντες ή επεμβάσεις ή λοιμώξεις και δεν θεραπεύεται.

2)Από διαιτητική έλλειψη βιταμίνης Β12 όπως σε χορτοφάγους και γαλακτοφάγους.  Επίσης από έλλειψη Β9 που σχετίζεται με την απορρόφηση της Β12.

 

Οι τιμές που πρέπει να υπάρχουν στις εξετάσεις αίματος είναι ꞉

Κοβαλαμίνες B12       180-900 pg/ml            Φυλικό οξύ   Β9             3,1-12.4 ng/ml      

 

Οι συνιστώμενες ημερήσιες προσλήψεις είναι

                   Β12                                                         Β9

ΗΛΙΚΙΑ

ΑΝΔΡΑΣ

ΓΥΝΑΙΚΑ

 

ΗΛΙΚΙΑ

ΑΝΔΡΑΣ

ΓΥΝΑΙΚΑ

 0-5 μηνών

0.5mcg

0.5mg

0-5 μηνών

30mcg

30mcg

5-12 μηνών

1.5mcg

1.5mcg

5-12 μηνών

45mcg

45mcg

1-3 χρονών

2mcg

2mcg

1-3 χρονών

100mcg

100mcg

4-6 χρονών

2.5mcg

2.5mcg

4-6 χρονών

200mcg

200mcg

7-51+ χρονών

3mcg

3mcg

7-10 χρονών

300mcg

300mcg

Εγκυμοσύνη, θηλασμός

 

+ 1mcg

 

11-51+

χρονών

400mcg

400mcg

 

 

Εγκυμοσύνη

+400mcg

 

Θηλασμός

+100mcg

 

Η θεραπεία αυτού του είδους αναιμίας εξαρτάται από την αιτία.  Στην διατροφική πρόσληψη αυτών των δύο βιταμινών συστήνονται τα παρακάτω τρόφιμα ꞉

 

Φυλικό οξύ(Β9)δημητριακά , μαύρο ψωμί , πατάτες , αρακάς , μπρόκολο, μαρούλι , πορτοκάλι ,  φασόλια , ρεβίθια , αυγό, κοτόπουλο , συκώτι

 

Κοβαλαμίνες(Β12)꞉ κρέας, συκώτι, γάλα, αυγά, τυρί, ψάρι

 

  • Κάποιοι άνθρωποι, λόγω οργανικών προβλημάτων η παρασιτικών λοιμώξεων, δεν μπορούν να απορροφήσουν την Β12 από τις τροφές οπότε χρειάζονται ενέσεις.
  • Εγχειρήσεις όπως μερική ή ολική παράκαμψη, δημιουργούν έλλειψη της Β12 στον οργανισμό.
  • Σε συνδυασμό με βιταμίνη C, η Β12 αντέχει λιγότερο στο μαγείρεμα.(πχ. κοκκινιστό κρέας)
  • Η Β9 και η Β12 καταστρέφεται με την έκθεσή της στο φως.
  • Η Β9 καταστρέφεται στο μαγείρεμα.
  • Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C, διατηρούν υψηλότερες περιεκτικότητες σε Β9.

 

 

v  Στην περίπτωση των χορτοφάγων, πρέπει να χορηγηθεί σίγουρα συμπλήρωμα βιταμίνης C και Β12.  Επίσης να δοθεί προσοχή στα φυτικά οξέα κάποιων λαχανικών.  Συστήνεται να χρησιμοποιούνται τροφές εμπλουτισμένες σε σίδηρο.